Denys Tarasow
Ukraina, 2023
118'
ukraiński
Kostiantyn Temliak
„Szaleni” to wstrząsający dramat historyczny osadzony w Kijowie lat 70. XX wieku, odsłaniający okrutne mechanizmy radzieckiej psychiatrii represyjnej. Bohater filmu, młody buntownik Andrij Dowżenko, żyje po swojemu: słucha zachodniej muzyki, mówi po ukraińsku, nie zgadza się na konformizm i uległość wobec systemu. Za swoją niezależność zostaje uznany za „niebezpiecznego” i trafia nie do więzienia, lecz do specjalnego szpitala psychiatrycznego — miejsca, w którym KGB wykorzystuje fikcyjne diagnozy, takie jak „powolnie postępująca schizofrenia”, by złamać ludzi i wymusić posłuszeństwo.
W szpitalu Andrij musi zmierzyć się z brutalnością systemu, manipulacją i groźbą utraty samego siebie. Staje przed dramatycznym wyborem: współpracować i odzyskać wolność lub trwać przy swoich przekonaniach, ryzykując wszystko. Film odsłania, jak władza totalitarna wykorzystywała medycynę jako narzędzie represji, a zwyczajni ludzie stawali się bohaterami dzięki odwadze, by powiedzieć „nie”.
„Szaleni” to przejmująca, oparta na faktach opowieść o godności, wolności i cenie, jaką trzeba zapłacić za niezależność w państwie, które boi się własnych obywateli.